Gastronomische cultuur? Forget it!

juli 27, 2011

Restaurantcriticus Joop Rentmeester verblijft in het buitenland. Zijn rubriek wordt waargenomen door Peter Hagtingius.

Gelet op de schier onafzienbare reeks kookprogramma´s op tv, de mega-stapel kookboeken in de desbetreffende winkels en de inmiddels talloze sterren-restaurants in ons land, is de indruk ontstaan dat Nederland echt geïnteresseerd is geraakt in gastronomie. Dit lijkt me een misverstand.
Dé Nederlander bestaat natuurlijk niet, maar ik geloof er niets van dat hij/zij nu meer dan -zeg- tien of twintig jaar geleden- door gastronomie geboeid wordt.
Want het gemeenschappelijk kenmerk van al die kookprogramma´s is amusement, om niet te zeggen: plat amusement. Met voorlichting of daaromtrent hebben ze niets uitstaande.
Ik heb vroeger Robert Kranenborg weleens ontmoet. Een ernstige man, die zijn vak uiterst serieus nam. En terecht. Ik vond hem destijds met voorsprong de beste chef van ons land. Om hem moverende redenen, vermoedelijk van financiële aard, heeft hij zich vandaag de dag als een soort acteur verhuurd aan een commerciële tv-zender. Ieder z´n meug, die man valt niets kwalijk te nemen. Maar het is onzin om te veronderstellen dat hij in zijn huidige rol nog een bijdrage levert aan het culinair bewustzijn van de natie. Over die vervelende Britse handelaren in ordinair keukenvermaak Gordon Ramsey en Jamie Oliver zwijg ik in dit verband.
En al die kookboeken dan? Die worden gekocht voor de ´sier´. Ik meen dat de term´koffietafelboeken´ luidt. Zodra een recept er in enige mate toe doet, is het te ingewikkeld voor de huishoudschool-prinsesjes die zich naar de crèche moeten haasten. En al helemaal voor die meestal goed opgeleide manager-types van het mannelijk geslacht die in het weekeinde de pollepel te hulp roepen om de verveling
te verdrijven. In elk vraaggesprek met die soort gaat het over ´boerenmarkten´ en ´adresjes´. ´t Zal best. Maar dan heb je het toch maximaal over een minimale minderheid van de bevolking. Waarschijnlijk mensen die zich tot een soort elite rekenen.
Ik denk dat diezelfde, uiterst beperkte groep erin geslaagd is restaurateurs tot een hoger niveau in hun keuken te verleiden. Niet zo moeilijk, er is kooktalent genoeg in ons land dat qua Michelin-sterren nu volwaardig meetelt.
Aan kwaliteit hangt een prijskaartje. En ik moet nog zien of er werkelijk een ´markt´ voor toprestaurants overeind blijft, nu de crisis niet langer veronachtzaamd kan worden. Ik vrees met grote vreze voor de toekomst van onze beste en dus relatief dure restaurants. In tegenstelling tot bijvoorbeeld Zuid-Europese landen met een eeuwenoude gastronomische cultuur telt in ons land in de eerste plaats het prijskaartje. Nog steeds. Ondanks al die kookprogramma´s, kookboeken en sterrenzaken is er eigenlijk niks veranderd in de waardering voor echt goed en mooi eten.
Over een jaar of drie zal blijken dat alleen de middenklasse-restaurants, de Van der Valks-plus, de crisis hebben doorstaan. Als Michelin niet kiest voor het poldermodel van het compromis zal het aantal onderscheiden restaurants gehalveerd worden. De portemonee-gebonden Nederlander zal geen poot uitsteken om topzaken in leven te houden, ondanks alle mooie praatjes over de sterk toegenomen interesse in de ´haute cuisine´ zal dezer jaren de Wiener schnitzel het weer winnen van de truffel-lolly.
Ik denk dat Kranenborg mij gelijk geeft. Zijn -ook in negatieve zin- legendarische Vossius was nooit op de fles gegaan als er in ons land werkelijk sprake was geweest van een gastronomische cultuur.
En het is natuurlijk ook waar dat hij Vossius op het verkeerde tijdstip begon. Er was crisis, hij was circa drie jaar te laat. Maar de huidige crisis gaat dieper. Ik zou, zeker nu, niet graag aan het hoofd staan van een toprestaurant.

Peter Hagtingius
Hoofdredacteur Soeverein

Advertisements

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: